2007–2008 ÖĞRETİM LİSE 3. SINIFLAR

    II. DÖNEM TÜRK EDEBİYATI DERSİ 1.YAZILI

 

                                                                                       (Günümüz Türkçesiyle)

“Bir beyaz lerze, bir dumanlı uçuş;                  “Bir beyaz titreyiş, bir dumanlı uçuş;

  Eşini gâib eyleyen bir kuş                                Eşini kaybeden bir kuş

                             gibi kar                                                       gibi kar

  Geçen eyyâm-ı nevbahârı arar…                      Geçen ilkbahar günlerini arar… 

  Ey kulûbun surûd-ı şeydâsı,                              Ey kalplerin çılgın ezgileri,

  Ey kebûterlerin neşîdeleri,                                 Ey güvercinlerin şarkıları, 

  O baharın bu işte ferdâsı:                                   O baharın bu işte yarını:

  Kapladı bir derin sükûta yeri                              Kapladı bir derin sessizliğe yeri

                                karlar                                                          karlar

 Ki hamûşâne dem-be-dem ağlar!”                       Ki sessizce sürekli ağlar!”

             (Elhân-ı Şitâ- Cenap Şahabettin)                       

 S.1-Elhân-ı Şitâ adlı şiirden alınmış yukarıdaki bölümde kışa ve bahara ait hangi izlenimler vardır? Açıklayınız.

S.2-Yukarıdaki bölümden iki tane söz sanatı bularak açıklayınız.

S.3-Yukarıdaki dizelerin uyak şemasını çiziniz ve uyaklarını gösteriniz.

S.4-Yukarıdaki dizelerden hareketle Servet-i Fünûn dönemi sanatçılarının özelliklerini yazınız.

         “Çayırı bütün bütün tenha buldular,ağaçların gölgeleri,yarı bulutlu sema altındaki çayır soluk ve üzgün idi. 

      Suat, çınarlardan sarı,kuru düşen yaprakların kapladığı yollarda yağmurlarla ıslanarak oluşturdukları çamura,

      bu çürümüş yapraklara bakarak “İşte!” diyordu…

           Necip etrafına bakınarak: “Havanın rengi gitgide soluyor.” dedi.Ve bastonuyla karşıdan ağır ağır yükselen

      bulut yığınlarını gösterdi.

           Süreyya: - Ey, ne olacak dedi;geçenki havaları düşünsene…Ne idi o yağmur,o rüzgar?Amma dün ve 

      evvelki gün ne kadar parıltılı,bir yaz günü gibiydi.

-          Buna sonbahar demişler!... Bu kadar güzellik ve sıcaklık verdikten sonra eylülden daha ne beklenir?

      Malum ya, eylül hüzün ve matem ayıdır.         

           Bu söz üzerine Suat’a hayatının bu çağı,ömrünün,kadınlığının eylülü gibi geldi.Eylül!...Öyle bir ay ki, 

      geçen her güzel günü için ona minnettar olmak kazımdır.”   (Eylül- Mehmet Rauf)

S.5-Suat, eylül ayı ile kendisi arasında nasıl bir benzerlik kurmaktadır? Açıklayınız.

S.6-Eylül romanının Türk edebiyatındaki önemini yazınız.

    “Ağır ağır çıkacaksın bu merdivenlerden                   Eğilmiş arza kanar,muttasıl kanar güller     

      Eteklerinde güneş rengi bir yığın yaprak                  Durur alev gibi dallarda kanlı bülbüller

      Ve bir zaman bakacaksın semaya ağlayarak…         Sular mı yandı? Neden tunca benziyor mermer?  

 

       Sular sarardı… yüzün perde perde solmakta                                    (Merdiven –Ahmet Haşim)

       Kızıl havaları seyret ki akşam olmakta …   

S.7-Şiirdeki sembolleri bularak açıklayınız.

S.8-“Güller,dallar, bülbüller,sular ve mermer” hangi yönden benzerlik göstermektedir? Bu benzerliğe neden olan

       doğa olayı nedir?Açıklayınız.

S.9-Şiirden iki tane söz sanatı bularak açıklayınız.

      “O güne kadar yazınımızda anı, yazınsal değerde tür değildi.Modern anlamda romancılığımızın kurucusu sayılan yazarımız,ilk kez yazınsal değerde anılar yazmıştır.Hem yazınsal, hem siyasal nitelikte olan bu anılarını dokuz ciltte toplamış ve kırk yılı kapsayan ilk beş cildine “Kırk Yıl” adını vermiştir.”            

S.10-Paragrafta  sözü edilen sanatçı kimdir?Bu sanatçının roman türündeki  eserlerinden üçtanesini yazınız.

S.11- Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun sözcüklerle doldurunuz.

*  Tevfik Fikret’in, çocuklar için yazdığı şiirlerini topladığı kitabının adı …………………………….

* Mehmet Rauf’un mensur şiirlerini topladığı yapıtın adı……………………………………………….

* Servet-i Fünun Dergisi Hüseyin Cahit’in yazdığı………………………………adlı makaleden dolayı    

  kapatılmıştır.

* Fecr-i ati Topluluğu slogan olarak …………………………………………. sözünü kullanmıştır.

*Ahmet Haşim,………………………..ve ……………………………akımlarının etkisinde kalmıştır. Şiirlerini , ………………………ve …………………………………adlı eserlerde toplamıştır.

*Mensur şiir…………………..edebiyatından gelmiş ve Türk edebiyatında ilk örnekleri………………………….

  Döneminde verilmiştir.

 

* “Çağlayanlar” adlı öykü kitabının yazarı…………………………………………Servet-i Fünûn Dönemi

     yazarlarındandır.Sanatçının bir de ………………………….adlı romanı vardır.

* Halit Ziya Uşaklıgil’in ……………………………………adlı romanı ile ………..……………………………

   Madame Bovary adlı romanı benzerlik gösterir.

 

S.12-Aşağıdaki yargılar doğru ise karşılarına (D),yanlış ise (Y) koyunuz.

 

·   Mensur şiirde, şiirdeki sınırlayıcı kurallar olmadığı için sanatçı duygularını daha serbest ifade eder. (    )

·   Anlatma esasına bağlı edebi metinler, Servet-i Fünun döneminde teknik olgunluk kazanmıştır. (    )

·   Türk edebiyatında ilk edebî beyanname Edebiyat-ı Cedide topluluğuna aittir.(   )

·   Faik Ali, Servet-i Fünun dönemi sanatçılarından olmasına rağmen Fecriati topluluğunun da isim babasıdır.(   )

·   Milli Edebiyat dönemi Ali Canip Yöntem ve Mehmet Emin Yurdakul’un çıkardıkları Genç Kalemler Dergisi

   ile başlamıştır.(   )

·   Milli Edebiyat dönemi yazarlarının dili süslü ve sanatlıdır.(   )

·   Servet-i Fünûn dönemi sanatçıları şiirde parnasizm, romanda realizm akımlarından etkilenmişlerdir.(  )

·   Tiyatro, Edebiyat-ı Cedide döneminde çok önem kazanmıştır.(   )

·   Psikolojik romanlarda şahıs kadrosu oldukça dar tutulur.(   )

·   Tanzimat dönemi şairlerine göre uyak göz içindir. (  )

 

NOT DAĞILIMI:1,4,5 ve 12.sorular;10’ar puan,2,7 ve 8. sorular;6’şar puan,3.soru;7 puan,6,9 ve10. sorular 5’er       

                             puan,11. soru 20 puandır.

 

                                                                                                                               Erol İYİSÖZLÜ

                                                                                                                       Türk Dili ve Edebiyatı Öğrt.

                                                   BAŞARILAR

Powered by OrdaSoft!