Uzaktaki bir kişiye/kişilere ya da kuruma belirli bir durumu ifade etmek amacıyla yazılan yazılara mektup denir

Mektup Türleri

Şahsi mektuplar
Edebi ve Fikri Mektuplar
Resmi Mektuplar, İş Mektupları

Şahsi (Özel) Mektuplar

     Arkadaşlık, aile bağları, aşk gibi herhangi bir yakınlığı olan iki kişinin birbirine duygu, düşünce ve yaşantılarını samimi bir üslupla ve yazılı olarak anlattığı mektuplardır

Özellikleri:

- Konu ve uzunluk sınırı yoktur 
- Hayatın her anı ve her alanı ile ilgili olarak yazılabilir 
- Mektup yazan kişi ile mektubun yazıldığı kişi arasındaki ilişkinin gücü ve derinliği, mektubun içeriğini ve özelliklerini belirler 
- Samimiyet ve yakınlık esastır 
- Konuşma üslubu hâkimdir 
- Yazım ve noktalama kurallarına özen gösterilmelidir

     Bazı mektuplar, bir yere davet etme, bir başarıyı ya da özel günü kutlama, başsağlığı veya geçmiş olsun dileği iletmek amacıyla kaleme alınabilir  Bu türden mektuplar genellikle kısa olmakla birlikte kişiler arasındaki ilişkiye bağlı olarak uzunluğu-kısalığı değişebilir  (Ayrıca bkz  Davetiye, kutlama, telgraf)
     Sanat, siyaset, edebiyat, düşünce adamlarının birbirlerine, dostlarına, ailelerine, sevdiklerine yazdıkları mektuplar, onların hayatlarına ve yaşadıkları döneme ışık tutan birer belge niteliği taşır  Bunlardan bir çoğu kitaplarda toplanarak yayımlanmıştır.

Edebi ve Fikri Mektuplar

     Herhangi bir düşüncenin, duygunun belirli bir kişiye değil, belirli bir okur kitlesine ya da bütün insanlara ulaşması için mektup şeklinde kaleme alınmasıdır  Bilişim ağlarında, gazete veya dergilerde yayımlanabilir. (Örnek: Nurullah Ataç, Okuruma Mektuplar) Bazen de toplumsal, fikri ve sanatsal nitelikli mektuplar bir kitap halinde toplanabilir. (Örnek Descartes- Ahlak Üzerine Mektuplar)

Örnek metin: Ali Sirmen, "Allah Allah", Cumhuriyet, 7 Ekim 2000
Örnek metin: Descartes, Ahlak Üzerine Mektuplar, (Çev  Mehmet Karasan), İstanbul, Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, 1992: 53-54, 62
Örnek metin: Doğan Kökdemir, "Üniversite Öğrencilerine Açık Mektup", Cumhuriyet Bilim Teknik, 29 Temmuz 2000, 697: 15

     Mektup türünün kişiselliği birçok edebi eserin yapısını da etkilemiştir  Türk ve dünya edebiyatında mektuplarla bezenmiş romanların yanı sıra tamamı mektup şeklinde yazılmış romanlara ya da öykülere de(Örnek: Goethe- Genç Werther'in Acıları, Reşat Nuri Güntekin- Bir Kadın Düşmanı, Halide Edip Adıvar-Handan) rastlanır 
Örnek metin: Aziz Nesin, "Son Konuğuma Mektup" 

Resmi Mektuplar, İş Mektupları

     Bir talebi ya da siparişi bildirmek, bir soruna açıklık getirmek, iş başvurusunda bulunmak, bir üst makama belirli bir durumla ilgili bilgi iletmek vb  amaçlarla kişiler ile kişiler, kişiler ile kurumlar ya da kurumlar ile kurumlar arasında yapılan yazışmalardır 

Özellikleri:

-Kuruma ya da kişiye yönelik hitapla başlanmalıdır
-Ad, adres, tarih belirtilmelidir 
-Açık, temiz, düzgün bir Türkçeyle kaleme alınmalıdır
-Amaç açıkça belirlenmelidir
-Birden fazla sorun söz konusuysa maddeler ya da paragraflar halinde belirtilmelidir
-Saygılı, ciddi bir dil ve üslup kullanılmalıdır
-Mektup bir kurum tarafından yazılıyorsa, kurumun antetli kâğıdı ve zarfı kullanılmalıdır
-Daha önce yazılmış bir mektuba karşılık olarak yazılıyorsa, “ilgi” başlığı altında hangi tarih ve hangi sayılı, hangi konuyla ilgili yazıya karşılık olduğu belirtilmelidir
-Sorun, durum ya da dilek açıkça ve kısa cümlelerle belirtilmelidir 
-Sonuç cümlesinde makamlar arasındaki hiyerarşik düzene dikkat edilmelidir  Üst makam alt makama yazıyorsa ya da makamlar arasında denklik varsa “rica ederim”, alt makam üst makama yazıyorsa “saygılarımla arz ederim” ifadesiyle cümle tamamlanmalıdır. (“   durumu bilgilerinize saygılarımla arz ederim”, “    gereğini saygılarımla arz ederim” gibi)
-Kurumdan kişiye ya da kuruma yazılıyorsa kurumun en üst makamı tarafından, kişiden kişiye yazılıyorsa yazan tarafından imzalanmalıdır
-Ek belgeler mektubun sonunda “Ekler” başlığı altında ve maddeler halinde belirtilmelidir
-Bilgisayarla ya da daktiloyla yazılmalıdır
-Çizgisiz beyaz kâğıt kullanılmalıdır
-Yazım ve noktalama kurallarına uyulmalıdır 

Zarf yazımı

-Alıcının adresi zarfın ortasına yazılmalıdır
-Gönderenin adı ve adresi zarfın sol üst köşesine yazılmalıdır
-Tam ve açık adres yazılmalıdır
-Büyük puntolarla ve okunaklı yazılmalıdır
-Alıcı adresinin posta kodu da belirtilmelidir
-Özellikle yurtdışına gönderilen mektuplarda posta pullarının ülkeyi temsil edici bir değer olduğu unutulmamalı ve otomatik makine baskısı damga yerine posta pulu kullanılması tercih edilmelidir.

PTT'nin Mektup Standartları

     Ek ücreti gerektiren özel hizmet bakımından türü ne olursa olsun;

  • Mektuplar
  • Posta Kartları,
  • Basılmış Kağıtlar,
  • Görme engellilere özgü yazılar (Sekogramlar),
  • Küçük Paketlerin tümü
  • Mektup Postası Gönderileri olarak tanımlanmaktadır.

      Mektup Postası Gönderileri’nin her biri için, türüne göre öngörülen koşullarla birlikte genel kural olarak Mektup Postası Gönderileri İşletme Esasları’nın ilgili hükümleri uygulanır.

     Güncel ve kişisel haber taşıyan kağıt ve benzerlerine "Mektup" denir. Mektupların zarf içinde olup olmamaları veya zarfların açık veya kapalı olmaları niteliklerini değiştirmez.

Mektup dışındaki herhangi bir gönderinin tanımına uymayanlar ile kapalı zarf yahut ambalaj içinde yollanan gönderiler de mektup olarak işlem görürler.

Son ağırlık

2 kilogramdır. Resmi Kurumlar tarafından verilen mektuplar yurt içinde 5 kg’a kadar olabilir.

Boyutları

En çok
En büyük boyu 60 cm’yi geçmemek üzere uzunluğu, genişliği ve kalınlığı toplamı 90 cm.
Tomar halinde en büyük boyu 90 cm’yi geçmemek üzere uzunluğu ve iki defa çapı toplamı 104 cm.

En az
Boyutları 2 mm’lik toleransla 14x9 cm’den aşağı olamaz.
Tomar halinde en büyük boyu 10 cm’den aşağı olmamak üzere uzunluğu ve iki defa çapı toplamı 17 cm.

 

Powered by OrdaSoft!