Asıl ismi Berdimurat Kargabay ulı, mahlası Berdak’tır. O, Karakalpak edebiyatının kurucusu, şiir ve destancılıkta ilk ekol yaratan büyük şahsiyettir. Berdak, 1827 yılında Aral denizinin güneyinde, Amuderya nehrinin göle döküldüğü yerde doğmuştur.
Berdak, daha on yaşında yetim kalmış ve insanların kapısında çobanlık ederek hayata atılmıştır. Yine de o, köy mektebinde okumuş, tahsilini daha sonra medresede devam ettirmiştir. Böylece Türk lehçelerinden başka Arap ve Fars dillerine de vâkıf olmuştur. Genellikle medreseyi bitirenler zengin çocuklarına ders verir ve böylece hayatlarını kazanırlardı.
     Berdak, daha gençliğinde şiire merak sarmış ve şark klâsiklerini derin bir şekilde öğrenmiştir. Berdak, kendi devrinin şairleri içinde hayatı en geniş bir biçimde tasvir eden şairdir. O, sadece şiir yazmakla kalmamış, pek çok destan da yaratmıştır. Bununla o,
Karakalpak millî hayatını, millî ve manevî yaşayışını kendi eserlerinde genişçe ve derinlemesine aksettirerek büyük bir edip kalitesine erişmiştir. 1900 yılında 73 yaşında vefat etmiştir. Cenazesine pek çok insan, saygı ve hürmet hisleriyle iştirak etmiştir. Berdak’ın kızı Hürliman da şairdir. Onun oğlu Karajan da bahşı şair olarak yetişmiştir. Berdak’ın dütarı, oğluna miras kalmıştır. Bu dütarla Karajan da pek çok eser ortaya koymuştur.
     Özbeklerde Nevayi, Kazaklarda Abay, Türkmenlerde Mahtumkulu ne kadar meşhur ise, Berdak da Karakalpaklar içinde o kadar meşhur bir kişidir. Onun şiirleri daha kendi devrinde geniş sahalara yayılmıştı. XX. asırda Berdak’ın şiirlerini halka tanıtma hususunda Nejim Devkaraev, Kalli Ayımbetov, ı. Sağitov gibi Karakalpak edebiyatçıları ve meşhur Türkologlardan E.Bartold, S.Malov, N. Baskakovların hizmetleri de büyüktür.
     Berdak’ın şiirleri, kendi devrindeki sosyal hayata mührünü vuran şiirler olarak nitelendirilirse yanlış olmaz. Berdak da kendi halkını, adaleti, doğruluğu seven, zalimlerden ve halkı ezenlerden, milleti soyanlardan nefret eden, kendi devrinin sosyal hayatını  derinlemesine ifade eden bir şair idi. şairin “Bolğan emes” (Olmuş Değil) şiirinde, onun cesur, filozof ve usta bir şair olduğu açıkça görülür. Ona göre bu dünyada baştan beri padişahlar âdil değildi, kalem tutan şairler ise hayatı doğru yazmadılar. Bu, elbette Berdak’ın yaşadığı devre nisbeten söylenen manzaradır.
      Berdak’ın “Bolğan emes”, “Zamanda”, “şejire” (şecere), “Bolmadım” (Olmadım), “Ötdi dünyadan” (Geçti Dünyadan) gibi şiirlerinde, pek çok destanlarda Karakalpak halkının hayatı realistçe tasvir edilir. Onun “Akmak patşa” (Ahmak Padişah) adlı destan şeklinde yazılmış şiirinde, “Salık” (Vergi) adlı şiirinde, pek çok içtimaî mesele ortaya konmuştur. “Amangeldi”, “şejire”, “Aydos Biy” destanları, tarihî olaylar ve şahıslarla ilgili yazılmış güzel eserlerdir.

Powered by OrdaSoft!