Üstün (Arapça fetha) : Harfin üzerine çapraz şeklinde hafif eğik bir çizgi olarak koyulur. a veya e sesini okutur

     Ötre (Arapça damme) : Harfin üzerine çizilen vav harfine benzeyen (fiyonka benzer) bir işarettir. o, ö, u veya ü sesini okutur

     Esre (Arapça kesre) : Harfin altına çapraz şeklinde hafif eğik bir çizgi olarak koyulur. ı veya i sesini okutur.

 

      Yukarıdaki harekelerin son harfte çift yazılması şeklinde olan harekelere Tenvin adı verilmektedir. Üç çeşit tenvin bulunur :

      Üstünlü Tenvin : Son harfe iki tane üst üste üstün koyulmasıdır. Kelimenin sonunu an veya en şeklinde okutur

     Ötreli Tenvin : Son harfe iki tane ötre koyulmasıdır (Şekil farklıdır). Kelimenin sonunu un veya ün şeklinde okutur

     Esreli Tenvin : Son harfin altına iki tane üst üste esre koyulmasıdır. Kelimenin sonunu ın veya in şeklinde okutur.

 

 

     Med, şedde ve cezm adı verilen yardımcı işaretler de bulunmaktadır : 

Med : Elif harfinin üzerine konulur ve â sesini verir :  آَ

Şedde : Çoğunlukla Arapça kökenli kelimelerde üzerine konulan harfi çift okutmak içindir : بّ

Cezm : Üzerine konulduğu harfi ünsüz olmadan okutur : بْ

     El yazısı ile yazılmış belgelerde, el yazması eserlerde hareke ve yardımcı işaretler kullanılmamış, bu da hatalı okumalara sebep olmuştur.

     Atabetü'l-Hakayık -günümüz Türkçesi ile Gerçeklerin Eşiği demektir- adlı, Edip Ahmet Yükneki'nin 12. yüzyılda, Karahanlı beylerinden Muhammed Dâd Sipehsalar'a hediye ettiği, hadis ve Arapça beyitlere dayanarak yazdığı şiirlerle, ahlaklı insan olmanın yollarını, ahlak ilkelerini açıkladığı, çeşitli ahlakî öğütlerde bulunduğu, İslamî düşünce ve görüşlere yol gösterici eserinin adı, ilim adamları tarafından "Hibetü'l-Hakayık" veya "Aybetü'l-Akayık" şeklinde de okunmuştur. Sebebi de harekelerin ve yardımcı işaretlerin olmamasıdır.

     "Kudûrî" yerine "kadûrî" okuyanların da; "bahs-i elektrik" tamlamasını "bahs'ül-kitrik" okuyanların da hatalarını hoş görmeliyiz.

     Türkçe gibi ünlülerin önem arz ettiği bir dilde sesli harfleri temsil eden harekelerin ve yardımcı işaretlerin kullanılmaması yazan için bir kolaylık olmakla birlikte okuyucular için büyük bir sıkıntı kaynağıdır.

 

Powered by OrdaSoft!